Nafaka Türleri ve Nafaka Davası
Tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakası arasındaki farklar; nafakanın belirlenmesinde dikkate alınan ölçütler ve artırım davası hakkında bilgi.
Nafaka tek bir kavram değildir; talebin dayanağına göre dört farklı türü vardır ve her birinin şartları ayrıdır. Doğru türün talep edilmemesi, davanın reddine yol açabilir.
Nafaka miktarı, tarafların gelir ve giderleri ile hakkaniyet ölçütüne göre hakim tarafından takdir edilir; sabit bir tarife yoktur.
Nafaka türleri
Tedbir nafakası
Dava süresince eşin ve çocukların geçimi için hükmedilir; dava açılmasıyla veya talep üzerine gündeme gelir.
İştirak nafakası
Boşanma sonrası velayeti kendisinde olmayan ebeveynin çocuğun bakım giderlerine katılmasıdır. Çocuk ergin olunca kural olarak sona erer.
Yoksulluk nafakası
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe, ağır kusurlu olmamak şartıyla ödenir.
Yardım nafakası
Altsoy, üstsoy ve kardeşler arasında yoksulluğa düşecek yakına ödenen nafakadır; boşanmadan bağımsızdır.
Miktar belirlenirken nelere bakılır?
- Yükümlünün geliri, düzenli gideri ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler
- Çocuğun yaşı, eğitim durumu ve özel ihtiyaçları
- Talep eden tarafın çalışma imkanı ve geliri
- Tarafların yaşam standardı ve hakkaniyet
Artırım, azaltım ve kaldırma
Nafaka hükmünde her yıl için artış oranı (örneğin ÜFE oranı) kararlaştırılmışsa ayrıca dava açmaya gerek kalmadan artış uygulanır.
Artış öngörülmemişse veya koşullar esaslı biçimde değişmişse artırım ya da azaltım davası açılabilir. Yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi veya evli gibi yaşaması halinde kaldırılabilir.
Ödenmeyen nafakanın tahsili
Nafaka ilamı icra takibine konulabilir. Ayrıca nafaka hükmüne uymayan yükümlü hakkında icra ceza mahkemesinde tazyik hapsi istemli şikayet yoluna gidilebilir.