Rehber

Mahkemeler ne anlama gelir?

Türkiye'deki yargı düzeninde her mahkemenin bakmakla görevli olduğu dava türleri farklıdır. Aşağıda mahkemelerin görev alanları ve örnek uyuşmazlıklar yer alır.

Ağır Ceza Mahkemesi

Ceza

Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçların yargılamasını yapar. Bir başkan ve iki üye ile toplu halde karar verir.

  • Kasten öldürme
  • Nitelikli dolandırıcılık
  • Yağma (gasp)
  • Uyuşturucu ticareti

Asliye Ceza Mahkemesi

Ceza

Kanunla başka bir mahkemeye verilmemiş tüm ceza davalarına bakan temel ceza mahkemesidir. Tek hâkimle görev yapar.

  • Hırsızlık
  • Tehdit
  • Basit yaralama
  • Hakaret
  • Güveni kötüye kullanma

Sulh Ceza Hâkimliği

Ceza

Dava görmez; soruşturma aşamasındaki koruma tedbirlerine karar verir. Tutuklama, arama, el koyma ve itirazları inceler.

  • Tutuklama kararı
  • Adli kontrol
  • Arama ve el koyma
  • Erişim engeli

Çocuk Mahkemesi

Ceza

Suça sürüklenen çocuklar (18 yaş altı) hakkındaki yargılamaları ve korunma ihtiyacı olan çocuklara ilişkin tedbirleri yürütür.

  • Çocuğun işlediği hırsızlık
  • Koruyucu ve destekleyici tedbirler

Asliye Hukuk Mahkemesi

Hukuk

Görevi başka bir mahkemeye verilmemiş tüm özel hukuk uyuşmazlıklarında genel yetkili mahkemedir.

  • Tazminat davaları
  • Tapu iptali ve tescil
  • Sözleşmeden doğan alacaklar

Sulh Hukuk Mahkemesi

Hukuk

Kira ilişkisinden doğan davalar, taşınmaz paylaşımı (ortaklığın giderilmesi), miras taksimi ve vesayet işleri gibi belirli uyuşmazlıklara bakar.

  • Kira alacağı ve tahliye
  • İzale-i şüyu
  • Vesayet ve kayyım atanması

Aile Mahkemesi

Özel

Türk Medeni Kanunu'nun aile hukuku hükümlerinden doğan uyuşmazlıkları çözer.

  • Boşanma
  • Velayet
  • Nafaka
  • Mal rejiminin tasfiyesi
  • Soybağı

İş Mahkemesi

Özel

İşçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıklara bakar. Çoğu dava öncesinde arabuluculuk zorunludur.

  • Kıdem ve ihbar tazminatı
  • İşe iade
  • Fazla mesai alacağı
  • İş kazası

İcra Hukuk Mahkemesi

Özel

İcra takibi sırasında ortaya çıkan uyuşmazlıkları, şikâyetleri ve itirazları inceler.

  • İmzaya ve borca itiraz
  • İhalenin feshi
  • Kiralanan yerin tahliyesi

Tüketici Mahkemesi

Özel

Tüketici ile satıcı/sağlayıcı arasındaki uyuşmazlıklara bakar. Belirli tutarın altındaki uyuşmazlıklar önce Tüketici Hakem Heyeti'ne götürülür.

  • Ayıplı mal
  • Abonelik sözleşmeleri
  • Banka masrafları

Ticaret Mahkemesi

Özel

Ticari işletmeler, şirketler, çek-senet ve rekabet gibi ticari nitelikli uyuşmazlıklara bakar.

  • Şirket ortaklığı ihtilafları
  • Konkordato
  • Kambiyo uyuşmazlıkları

İdare Mahkemesi

İdari

Devletin ve kamu kurumlarının işlem ve eylemlerine karşı açılan iptal ve tam yargı (tazminat) davalarına bakar.

  • Memur disiplin cezası iptali
  • İmar planı iptali
  • İdari para cezası

Vergi Mahkemesi

İdari

Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklere ilişkin uyuşmazlıkları çözer.

  • Vergi ceza ihbarnamesi iptali
  • Ödeme emrine itiraz

Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf)

Özel

İlk derece mahkemesi kararlarını hem maddi hem hukuki yönden yeniden inceler; kararı düzeltebilir veya kaldırabilir.

  • İstinaf başvuruları
  • Yeniden yargılama

Yargıtay

Özel

Adli yargıda son inceleme merciidir. Kararları hukuka uygunluk yönünden denetler ve içtihat oluşturur.

  • Temyiz incelemesi
  • İçtihadı birleştirme kararları